Na Gromniczną – zwyczaje staropolskie

W  Kościele  katolickim  dnia  2  lutego  obchodzimy  święto Ofiarowania Pana Jezusa i Oczyszczenia Najświętszej Maryi Panny.

W polskiej tradycji święto to popularnie zwane jest świętem Matki Bożej Gromnicznej.

„Przy dzisiejszej uroczystości, w kościele poświęcane są świece woskowe zwane gromnicami. Czyni się to na pamiątkę słów, które święty Symeon wyrzekł był, biorąc Pana Jezusa na ręce, i mówiąc, iż On stanie się Światłością  świata całego”.

Następnie  odbywa  się  procesja  z  zapalonymi  gromnicami,  na pamiątkę przyniesienia Dzieciątka Jezus po raz pierwszy do świątyni jerozolimskiej.  Nazwa  świecy  z  kolei związana  jest  z  przypisywaną  jej mocą  odwracania  gromów  czyli piorunów.

W  staropolskim  zwyczaju  — po Mszy świętej wracano  z zapaloną świecą z kościoła, starając  się, aby nie zgasła; następnie obchodzono  z nią  pola,  obejście,  pomieszczenia gospodarcze,  a  w  domu  wypalano lub kopcono  krzyż  na  powale, tragarzu, górnej futrynie drzwi bądź okna  zabezpieczając tym sposobem dobytek przed pożarem, gromami, nawałnicami, gradem.

Od gromnicy rozniecano  domowy ogień zarówno w  piecu,  jak  i  w  lampce  przed świętym  obrazem,  wdychano  jej dym lub okadzano bolące miejsca.

Podczas  burzy  obnoszono zapaloną  gromnicę  wokół budynków gospodarskich, stawiano ją  na  stole,  wokół  którego gromadzili się domownicy, lub też wraz  z  obrazem  Matki  Bożej wystawiano  w  oknie.

Aby  sobie  zapewnić stałą opiekę Najświętszej Maryi  Panny  gromnicę umieszczano zwykle nad łóżkiem.

Z zapaloną gromnicą wychodzi się naprzeciw kapłana niosącego choremu Wiatyk.

„Świece te — według przyjętego w Kościele zwyczaju —  zapalane są również przy konających i dawane do rąk  z wiarą, że Matka Boża dopomoże umierającym do pogromienia  napadów złego ducha”.

Obrazki przedstawiające Matkę Bożą z zapaloną świecą w ręce i w otoczeniu sfory wilków w zimowym krajobrazie według obrazu Stachiewicza „Na Gromniczną” naklejane są na  gromnice.

Przed pójściem do kościoła przystraja się  gromnice  wstążkami i sztucznymi kwiatami.

——————————————————-

Za; Pismo rzymskokatolickie powstałe przy współpracy ze stroną http://www.ultramontes. — Omnia ad honorem Omnipotentis Dei, Virginis Mariae et Ecclesiae Romanae!;  Luty 2011   Nr 2 (10) 2011

Tytuł i obrazek Matki Bożej otoczonej sforą wilków dodany przez emjot

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s